Dalak iki bölümden oluşan, bir organdır. Her bölümün farklı görevleri vardır.
BEYAZ PULPA BÖLÜMÜ: Bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. Beyaz kan (akkan) hücreleri üretir, bu kan hücreleri de, antikor üretir. Antikorlarda, enfeksiyonlarla savaşarak yok ederler.
KIRMIZI PULPA BÖLÜMÜ: Kırmızı pulpa bölümü bir filtre görevi görür. Kandaki tortu ve atıkları temizler. Yıpranmış, pert olmuş kanı imha ederek sindirim veya idrar torbasına aktarır.
Kırmızı pulpa bölümü, Bakteri ve Virüsleri (kandan) yok eder.
DALAK GENEL OLARAK İŞLEVLERİ:
• Karaciğer tarafından donanımlı hale gelen kan fazlasını stoklar. (Depolar)
• Dolaşımdaki kanı her türlü tortu ve virüslerinden filtreleyerek temizler.
• Bağışıklık sistemindeki beyaz kanı ve antikorlar üretir.
• Vücudun sıvı dengesini korur.
• Karaciğer tarafından donanımlı kırmızı kanı, PORTAL VEN denilen ANA DAMAR vasıtasıyla transfer ederek, hızlı kan balanslaması yapar.
DALAK ÇEŞİTLİ SEBEPLERDEN DOLAYI ZAMAN ZAMAN HACİMSEL OLARAK ŞİŞER (BÜYÜR)
• Dalak şiştiğinde, mideye fiziksel baskı yaparak, mide bulantılarına sebep olabilir.
• Dalak karaciğere doğrudan bağlı olan bir organ olduğundan, dalaktaki şişkinlik karaciğeri olumsuz etkiler.
• Dalak şiştiğinde, kan damarları ve kemik iliğini (kan üreten kemik iliğini) aşırı çalışmaya neden olur. Kemik iliği kronik olarak yoğun kan ürettiğinde, anemiye neden olabilir.
• Şişen dalak aşırı hacimden dolayı, diyafram ve akciğere baskı oluşturarak, nefes darlığına neden olur.
DALAK ŞİŞMESİNİN İLK BELİRTİLERİ:
• Sol üst karında doluluk hissi ve karın ağrısı.
• Bele ve sırta vuran ağrılar.
• Kansızlık, baş dönmesi, kendini halsiz hissetme.
• Çok sık enfeksiyonel hastalıklara maruz kalma.
KRONİK DALAK ŞİŞMESİNİN HASTALANMASI, KARACİĞER VE KOLTUKALTI LENF BEZLERİNDE İŞLEV BOZUKLUKLARINA NEDEN OLUR.
• Koltukaltı lenf bezleri: Her koltukaltında; 30-40 civarında kritik öneme sahip lenf bezleri bulunur.
• Koltukaltı lenf bezlerinden başka; Çene altında, kulak ön ve arkasında, boyunun ortasında ve yanlarında, boyundaki en büyük kasın üst, orta ve arkasındaki lenf bezleri sinerjik olarak görev yaparlar.
• Bu sinerjik iş birliğine genellikle Bademcikler (lenf bezi) ve kasıklardaki lenf bezleri de dahil olurlar.
Recep EKİNCİ